ПОЛІТИКА НІМЕЦЬКОГО УРЯДУ НА ЧОЛІ З КАНЦЛЕРОМ ФРІДРІХОМ МЕРЦЕМ ЩОДО ПРОЦЕСУ ЄВРОПЕЙСЬКОЇ ІНТЕГРАЦІЇ (2025 рік)

Андрій Мартинов,

д-р іст. наук, проф.,

Інститут історії України НАН України,

Київ, Україна

ORCID: 0000-0002-9802-5980

 

DOI: https://doi.org/10.17721/2524-048X.2026.33.2

 

Анотація. Стаття присвячена дослідженню традицій та інновацій у політиці федерального уряду Німеччини на чолі з канцлером Фрідріхом Мерцем щодо процесу європейської інтеграції. Мерца називали зовнішньополітичним канцлером. Мета статті полягає у дослідженні історичної традиції та інновацій у політиці уряду Ф. Мерца щодо процесу європейської інтеграції. Методологія дослідження ґрунтується на загальнонаукових методах (аналізу, синтезу) та спеціальних історичних методах (проблемно-хронологічному, історико-порівняльному, ретроспективному) щодо дало можливість послідкувати за тенденціями збереження традиції та запровадження новацій у політику ФРН щодо процесу європейської інтеграції. Наукова новизна статті пов’язана із комплексним дослідженням пріоритетів політики німецького уряду щодо процесу європейської інтеграції. Показані фактори, які впливають на ці тенденції, виявлені протиріччя, які створюють структурні проблеми на шляху реалізації німецької європейської стратегії. Показано вплив внутрішньополітичних дискусій між владою та опозицією щодо визначення пріоритетів німецьких інтересів в Європейському Союзі. Досліджено вплив політики відновлення оборонної спроможності Німеччини на зміну місця розширення Євросоюзу в ієрархії європейської стратегії ФРН. Висновки. Наміри перетворити бундесвер на потужну складову європейської армії зіштовхнулись із традиційним пацифізмом та бажанням збереження комфортного життя. Внутрішньополітичні турбулентності у Франції негативно позначились на ефективності функціонування німецько-французького тандему, який є мотором процесу європейської інтеграції. Ризики приходу до влади у Франції ультраправої партії «Національне об’єднання» ставило під сумнів можливість використання французької ядерної парасольки над Німеччиною замість американської ядерної зброї. Складно розвивались німецько-польські відносини, зважаючи на фактор право популістської партії «Право і справедливість». Проросійський курс угорського прем’єр-міністра Віктора Орбана та словацького прем’єр-міністра Роберта Фіцо уповільнили розвиток відносин ФРН з країнами «Вишеградської четвірки». Ця тенденція особливо проявилась після приходу до влади в Чехії Андрія Бабіша. Натомість динамічними були відносини ФРН з країнами Півночі та Півдня Європи. Європейська стратегія уряду Фрідріха Мерца, проявлена в коаліційній угоді, ґрунтувалася на зміцненні європейської солідарності, відновленні оборонної спроможності Євросоюзу, збереженні стабільності спільної європейської грошової одиниці євро.

Ключові слова: європейська безпека, європейська інтеграція, Європейський Союз, європейська стратегія, Німеччина, популізм.

 

Надійшла до редколегії 01.12.2025


Завантажити


References:

  1. Krivonos, P. (2025). Chy zdatna Nimecchyna mobikisuvaty Evropu na borotbu proty rosijskogo revanschismu na tli isolationismu SSCHA. Ukraine Diplomatychna, 135–149. [In Ukrainian].
  2. Kudriachenko A., & Martynov, A. (2025). Wybory nimezkogo bundestagu u 2025 rozi: wnutrischnopolitichny I zovnischnopolitichny naslidki. Problemy wseswitnoi istorii, 2, 119–142. [In Ukrainian].
  3. Armbrüster, T. Warum Frankreich Militär Afrika verlässt. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/jahrzente-nach-ende-der-kolonialzeit-warum-frankreichs-militaer-afrika-verlaesst-100.html [In Deutsch].
  4. Auswärtiges Amt bestellt Russischen Botschafter ein. Abgerufen von: https://www.faz.net/aktuell/politik/ukraine/ukraine-liveticker-auswaertiges-amt-beslellt-russischen-botschafter-ein-110172806.html [In Deutsch].
  5. Borutta, J. Macron sucht den Ausweg aus der Krise. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/frankreich-sturz-regierung-bayrou-100.html [In Deutsch].
  6. Brockhues, A. Mehr Flexibilität durch neue Struktur und die neuen Schwerpunkte. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/neue-struktur-neue-schwerpunkte-an-haushalt-100.html [In Deutsch].
  7. Brueckenbauer ohne Spielraum. Abgerufen von: https://www.deutschlandkultur.de/deutsche-in-polen-bueckenbauer-ohne-spielraum-100.html [In Deutsch].
  8. Bundesaussenminister Wadephul: «Lassen uns nicht in Eskalarion treiben». Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/bundesaussenminister-wadephul-100.hrml [In Deutsch].
  9. Brüssel schließt Unternehmen aus China von EU-Aufträgen an. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/bruessel-schlisst-unternehmen-ausnahme-von-eu-auftraegen-aus-102.html [In Deutsch].
  10. Bundeswehr weitet Luftraum Kontrolle über Polen aus. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/luftraum-lettland-polen-100.html [In Deutsch]
  11. Deutsche «Eurofighter» werden in Polen stationiert. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/deutschland-eurofihgter-polen-100.html [In Deutsch]
  12. Die Beziehungen zur Ukraine könnten schwieriger werden. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunkkultur.de/was-bedeutet-der-rechtstrend-in-polen-langfriestig-fuer-die-ukraine-100.html [In Deutsch]
  13. Dobrindt hält Rückführungszentrum außerhalb Europas für zwingend. Abgerufen von: https://www.deutschlandnfunk.de/dobrindt-halt-ruchfuhrungszentrum-ausserhalb-europas-fur-zwingend-102.html [In Deutsch]
  14. Doppeltreffen in Bruessel: Sicherheit in Europa, Afrika und dem Indopazifik auf der Tagesordnung. Abgerufen von: https://www.auswaertiges-amt.de/de/aussenpolitik/europa/aussenpolitik/2744240-2744240 [In Deutsch].
  15. Dylla Carolin. Steht Frankreich von der nächsten Krise? Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/frankreich-bayrou-vertrauensfrage-102.html [In Deutsch].
  16. Ein großes Problem für Regierung Tusk. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ein-grosses-problem-fuer-regierung-tusk-100.html [In Deutsch].
  17. EU-Gericht: Von der Leyen muss Textnachrichten an Pfizer-Chef herausgeben. Abgerufen von: https://www.aktuell/politik/ausland/eu-gericht-vo-der-leyen-muss-textnachrichten-an-pfizer-chef-herausgeben-110475365.html [In Deutsch].
  18. EU-Handelskommissar bleibt optimistisch für Verhandlungen. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/eu-handelskommissar-bleibt-optimistisch-fuer-verhandlungen-100.html [In Deutsch].
  19. EU-Gipfel endet ohne neue Russland Sanktionen. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/eu-gipfel-sanktionen-russland-100.html [In Deutsch].
  20. EU will sich mit Abwehrsystem gegen Drohnen schuetzen. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/drohnenwall-eu-100.html [In Deutsch].
  21. EU-Umweltminister verstaendigen sich auf Klimaziel bis 2040. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/eu-umweltminister-verstaendigen-sich-auf-klimaziel-104.html [In Deutsch].
  22. Erster Gipfel der EU mit Groβbritanien seit dem Brexit. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/erster-gipfel-der-eu-mit-grossbritanien-seit-dem-brexit-100.html [In Deutsch].
  23. Frankreichs Regierung ueberstehtmitrauensvoten. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/frankreich-vertauensabstimung-100.html [In Deutsch].
  24. Frankreich Parlament setzt Rentereform aus. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/frankreich-rentereform-100.html [In Deutsch].
  25. Festakt zum Tag der Deutschen Einheit mit Merz, Steinmeier und Macron. Abgerufen von: https://www.deutshclandfunk.de/festakt-zum-tag-der-deutschen-einheit-mit-merz-steinmeier-und-macron-100.html [In Deutsch].
  26. Gemeinsamer Besuch von Merz, Macron und Tusk – von der Leyen bestärkt Land auf den Weg in die EU. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/gemeinsamer-besuch-von-merz-macron-und-tusk-von-der-leyen-bestaerkr-land-auf-die-weg-in-die-eu-100.html [In Deutsch].
  27. Hanseele, R. Wahrheit oder Wortgeklingel. Abgerufen von: https://www.cicero.de/aussenpolitik/misstrauensvotum-gegen-von-der-leyen [In Deutsch].
  28. Illegale Migration Stoppen, Grenzen wirksam kontrollieren. Wahlprogramm 2025. Abgerufen von: https://www.cdu.de/themen/migration/ [In Deutsch].
  29. In Albanien trifft sich die Europäische Politische Gemeinschaft. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/in-albanien-trifft-sich-die-europaische-politische-gemeinschaft-100.html [In Deutsch].
  30. Kaess Ch. Soll Frankreichs Atomschirm auch Deutschland schuetzen? Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/soll-frankreich-atomschirm-auch-deutschland-schuetzen-100.html [In Deutsch].
  31. Kafsack, H. EU-Kommission schlägt 90 Prozent Klimaziel für 2040 vor. Abgerufen von: https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/klima-nachhaltigkeit/eu-komission-schlagt-90-prozent-klimaziel-fuer-2040-vor-110570817.html [In Deutsch].
  32. Kafsack, H. Ein neues Schuldenpaket für die EU? Abgerufen von: https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/eu-haushalt-antworten-auf-die-zentralen-fragen-110594374.html [In Deutsch].
  33. Kanzler Merz zu Antrittsbesuch in Brüssel. Abgerufen von: https://www.deutschlandfunk.de/kanzler-merz-zu-antrittsbesuch-in-brussel-100.html [In Deutsch].
  34. Kempin, R, & Flach, J. (2025, Oktober). Europaeische Sicherheit ohne Ordnungs Rahmen? Arbeitspapier SWP-Berlin, 2. [In Deutsch].
  35. Knauss, F. Merz zeigt auch in der Migrationspolitik Angst. Abgerufen von: https://www.cicero.de/innenpolitik/zurueckweisungen-grenzen-merz-migrationspolitik [In Deutsch].
  36. Leyen Ursula von der: Bereiten uns auf alle Szenarien. Abgerufen von: https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/trumps-us-zoelle-im-liveticker-ursula-von-der-leyen-bereiten-us-aus-alle-szenarien-faz-110405237.html [In Deutsch].
  37. Leyen Ursula von der will Trump am Sonntag treffen. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/auslan/europa/von-der-leyen-trump-100.html [In Deutsch].
  38. Layen Ursula von der hat weiter das Vertrauen des Parlaments. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/missvertrauemnsvotum-von-der-layen-gescheitert-100.html [In Deutsch].
  39. Lecornu kündigt «Brüche» in Frankreich Politik an. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/frankreich-lecornu-antritt-100.html [In Deutsch].
  40. Lecornu als Premier ist eine Provokation. Abgerufen von: https://www.tagesschau.de/ausland/europa/fankreich-proteste-bloquns-tout-100.html [In Deutsch].